Wanneer is Jezus geboren?
 
 
 
 
 
   Wanneer is Jezus geboren?

Inleiding:

Jezus is geboren ca 4 v.Chr., rond de tijd dat Herodes de Grote stierf.
Hij bracht zijn kinder- en jeugdjaren door in Nazareth in Galilea.
Hij werd gedoopt door Johannes de Doper.
Hij verzamelde leerlingen om zich heen.
Hij onderwees in kleine steden en dorpen en op het platteland.
Hij verkondigde 'het koninkrijk van God'.
Rond het jaar 30 ging hij naar Jeruzalem voor Pesach.
Hij verwekte opschudding in de tempel.
Hij hield een laatste maaltijd met zijn leerlingen.
Hij werd gevangengenomen en ondervraagd door Joodse gezagdragers in Jeruzalem.
Hij werd terechtgesteld op bevel van de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus.

Op 25 december vieren we Kerst en staan we stil bij de geboorte van Jezus.
Maar is Jezus ook echt op deze dag geboren?




Jezus is naar alle waarschijnlijkheid niet in de winter geboren.
Waarom we dan toch Kerst vieren in december?
De oude kerk heeft – eeuwen geleden – deze periode gekozen om een tegenwicht te bieden aan het heidense midwinterfeest.
Dat feest was gewijd aan de zonnegod Sol Invictis, de overwinnende zon, die na een donkere periode weer aan z'n opmars begon.

Chanoeka: Joodse ‘Kerst’
Wel is het opmerkelijk dat ook het Jodendom in deze periode een lichtfeest viert:
Chanoeka. Met dit feest vieren joden de wonderbaarlijke terugkeer van het licht in de tempel.
De christelijke kerk richtte de aandacht op het licht van Gods Zoon, dat in een duistere wereld begon te schijnen.
Dat lees je bijvoorbeeld in Jesaja 9:1.

Wanneer was dan wel de geboorte van Jezus?
Is er vanuit de Bijbel niets over de geboortedatum van Christus te zeggen?
Jawel, via een indirecte manier kom je uit op eind september, begin oktober.

Dat zit zo: de priester Zacharia, de man van Elisabeth, behoorde volgens Lucas 1:5 tot de orde van Abia.
De priesterdienst was ingedeeld in 24 afdelingen, die elk een halve maand per jaar de tempeldienst verzorgde.
De orde van Abia was de achtste orde en had in de tweede helft van de vierde maand dienst
(1 Kronieken 24:10).

 Nadat Zacharia zijn dienst vervuld had, raakte zijn vrouw Elisabeth zwanger (Lucas 1:23 en 24).

Toen de engel Gabriël aan Maria in Nazareth verteld had dat ze zwanger zou worden (Lucas 1:26-31), ging Maria op bezoek bij Elisabeth, die toen zes maanden zwanger was (Lucas 1:36-39).
Het was toen de tweede helft van de tiende maand.

De geboortedatum van Jezus: eind september, begin oktober
Maria bleef drie maanden bij Elisabeth (Lucas 1:56), waarna ze weer naar huis ging.
Dat was dan in de tweede helft van de eerste maand.

 Zes maanden later vond de geboorte van Jezus plaats, dus aan het eind van de zevende maand, de maand Tisjri.

Op onze kalender is dat eind september.
Dat was een feestmaand in Israël.
Op de eerste dag werd het Bazuinenfeest gevierd, op de tiende dag was de Verzoendag en op de vijftiende startte het Loofhuttenfeest (waarbij de Israëlieten in hutten wonen).

Als Jezus inderdaad in de periode september/oktober geboren is, krijgt de tekst uit Johannes 1:14 wel een bijzondere betekenis: "Het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond (letterlijk: in een tabernakel of tent wonen)".

En eind december dan?
Bij een geboortedatum in eind september krijgt een datum in eind december ook weer een bijzondere betekenis, omdat omstreeks die tijd de conceptie moet hebben plaatsgevonden.
En eigenlijk is dat het begin van de menswording geweest van de Zoon van God.

Daar heeft men bij het vaststellen van de datum voor Kerst nooit aan gedacht, maar in feite is het wel een prachtige samenloop van omstandigheden.
Dat op 't moment dat de wereld de terugkeer van de zon viert, de kerk belijdt, dat door Gods ingrijpen het ware Licht z'n intrede in de wereld gedaan heeft!

Geboortejaar van Jezus



Ook het geboortejaar van Jezus blijft speculeren.
Volgens berekeningen van de monnik Dionysius Exiguus – hij ontwierp onze jaartelling rond 252 na Christus – moet dat jaar 1 zijn.
Dat klopt alleen niet met het feit dat de wijzen uit het Oosten een bezoek brachten aan Herodes de Grote, die overleed in 5 of 4 voor Christus.
Jezus moet daarom uiterlijk 4 voor Christus geboren zijn, maar veel historici mikken eerder op 6 à 7 jaar voor onze jaartelling als het meest waarschijnlijke jaar van Jezus' geboorte.



Waarom vieren we kerst? Eerste Kerstdag.
Alles over de geboorte van Jezus, Tweede Kerstdag en het onstaan van het Kerst pakket.

Elk jaar wordt er eind december wereldwijd Kerst gevierd.
Of het nu midden in de sneeuw is zoals in Scandinavië of in zwemkleding op het strand in Zuid-Afrika en Australië:
Overal is het Kerst. Maar wat vieren we nu eigenlijk met Kerst?

Wat is Kerst?
Met Kerst wordt de geboorte van Jezus gevierd.
Volgens de Bijbel werd Hij ruim 2000 jaar geleden geboren in een stal in Bethlehem.
In Jezus kwam God zelf in de vorm van een mens naar de aarde.
Hij wilde niet langer een 'verre God' zijn, maar een persoonlijke Vader die dichtbij de mensen was.

Waarom is Kerst belangrijk voor christenen?
Voor christenen is het kerstfeest samen met Pasen het belangrijkste feest van het jaar.
Jezus kwam namelijk als Verlosser naar de aarde: Hij wilde het weer goedmaken tussen God en de mensen.
Met Pasen vieren we dat Hij de duisternis – en zelfs de dood – heeft overwonnen.

Waar staat iets over Kerst geschreven in de Bijbel?



De geboorte van Jezus staat beschreven in het Nieuwe Testament: Zowel de evangeliën van Lucas (zeer uitgebreid) en Mattheus vertellen over deze wonderbaarlijke gebeurtenis.
Overigens kondigde de profeet Jesaja al honderden jaren voor de geboorte van Jezus, Zijn komst aan.

Waar komt het woord ‘Kerst’ vandaan?
Het woord Kerst is een verbastering van Christus.
'Kerstenen' betekent letterlijk: christelijk maken.

Wanneer wordt Kerst gevierd?
Kerst wordt ieder jaar gevierd op 25 december.
Maar het is helemaal niet zeker dat dit de echte geboortedatum van Jezus was.
Deze datum is pas in de vierde eeuw na Christus geprikt om een tegenwicht te bieden aan het heidense midwinterfeest: daarvoor vond de vroegere kerk het paasfeest veel belangrijker.
Het is opmerkelijk dat het Jodendom in deze periode ook het lichtfeest viert: Chanoeka.
Hierbij wordt de verovering van de Tweede Tempel in Jeruzalem herdacht.

Vroeger duurde het kerstfeest 12 dagen
Waarom is er een Tweede Kerstdag?
Het is in Nederland keurig in de wet vastgelegd: Pasen, Pinksteren en Kerst duren twee dagen.
Dat was ooit wel anders: toen Kerst werd ingesteld, was het nog twaalf dagen feest, met op iedere dag de herdenking van een heilige en Driekoningen als slotfeest op 6 januari.
Maar in de loop der eeuwen versoberde het feest, tot er in 813 op een concilie werd besloten tot het vieren van vier kerstdagen.
Vierde en derde kerstdag verdwenen al snel, maar ondanks herhaalde pogingen om ook Tweede Kerstdag af te schaffen (in de achttiende eeuw vanuit protestantse versoberingsmotieven, tegenwoordig omdat we moslims ook een feestdag gunnen) bleef deze dag bestaan.
Een extra reden tot kerkgang én een vrije dag voor de arbeiders vinden zowel kerkse als wereldse overheden een goed idee.

Kerstsymbolen



Kerst is in onze tijd herkenbaar aan hele vertrouwde symbolen, zoals de kerstboom en de kerststal.
Daarvan verwijzen er een aantal naar het oorspronkelijke verhaal: de kerstster en de kerststal.

In het Bijbelboek van Mattheüs staat dat drie wijzen of koningen een ster gezien hadden die volgens hen de geboorte van de koning van de Joden aankondigde.
De ster staat dan ook symbool voor de geboorte van Koning Jezus.

De kerststal komt ook voor in het Bijbelse kerstverhaal.
Lucas vertelt dat Jezus na zijn geboorte in een kribbe werd gelegd, omdat er geen plaats was in de herberg.
En een kribbe vind je normaal gesproken in een stal…

Een kerstboom heeft helemaal niets te maken met het christelijke kerstfeest.
Maar gezellig is het natuurlijk wel, zo’n mooie versierde boom in je huis.

De oorsprong van het kerstpakket



De ene werkgever houdt het bij cadeaubonnen, de ander geeft gigantische dozen vol eindeloos houdbare lekkernijen.
Die laatste variant komt het dichtst bij de oorsprong. In de negentiende eeuw gaven boeren de ambachtslieden die hun een goede Kerst kwamen wensen, iets te eten – een eerste variant van de nieuwjaarsfooi.
Bovendien gaven ze hun knecht op Tweede Kerstdag een hoeveelheid voedsel mee als dank voor de gedane arbeid en als extraatje voor de gezinnen in deze koude tijd.
Die gewoonte verspreidde zich naar andere werknemers, en voilà, het kerstpakket was geboren.

Samenvatting:

Jezus van Nazareth leefde van 4 v.Chr. tot 33 n.Chr. in het toenmalige Palestina.
Hij was geboren in Bethlehem en opgegroeid in Nazareth, een dorpje in Galilea.
Op 32-jarige leeftijd voegde hij zich bij de beweging van de apocalyptische profeet Johannes de Doper, die de vestiging van het Koninkrijk van God aankondigde en het joodse volk ertoe opriep zich daarop voor te bereiden en zich te bekeren van het kwaad.
Toen Johannes het zelfs gewaagd had zich openlijk te keren tegen de machtige joodse vorst Herodes Antipas en om die reden door Herodes gevangengezet was, keerde Jezus terug naar Galilea, waar hij een eigen kring van volgelingen om zich heen verzamelde en door zijn woorden en daden veel opzien baarde.
Zijn optreden in Galilea duurde ruim anderhalf jaar.
Daarna trok hij gedurende enkele maanden door het gebied ten oosten van de Jordaan, om zijn activiteiten ten slotte uit te breiden naar Judea.
Daar wekte hij in korte tijd zo veel weerstand bij de joodse leiders, dat hij nauwelijks een maand na het begin van zijn optreden in Judea door hen beschuldigd werd van hoogverraad en op die aanklacht door de romeinse prefect Pontius Pilatus ter dood veroordeeld werd.
Op 3 april 33 werd hij vlak buiten Jeruzalem aan een kruis geëxecuteerd.

Daarmee was zijn leven echter niet ten einde.
Twee dagen na zijn executie bleek Jezus uit de dood verrezen te zijn.
Nadat hij gedurende enkele weken intensieve ontmoetingen met zijn volgelingen had gehad, werd hij op 14 mei 33 voor hun ogen in de hemel opgenomen.
Zijn volgelingen, die oog- en oorgetuige van deze gebeurtenissen geweest waren, zagen daarin het bewijs dat Jezus inderdaad, zoals hij had gezegd, de door Johannes aangekondigde Messias was, de grote profeet die door God gezonden zou worden om het Koninkrijk van God te vestigen.
Door dat geloof - en de overtuiging dat het evangelie van het Koninkrijk van God niet alleen bestemd was voor de joden, maar voor de hele wereld - ontstond de beweging die zich al spoedig breed zou verspreiden en zou uitgroeien tot wat nu bekend is als het ‘christendom’.

Als we alle gegevens bij elkaar voegen, kunnen we de volgende conclusies trekken.
1. Zacharias kan zijn visioen niet eerder gekregen hebben dan in april van het jaar 5 v.Chr. en niet later dan in maart van het jaar 4 v.Chr.
Als het eerder was, zou Jezus namelijk al vóór september van het jaar 4 v.Chr. geboren moeten zijn, hetgeen in strijd zou zijn met het feit dat de registratie die de aanleiding was voor de reis van Jozef en Maria naar Bethlehem, op zijn vroegst in die maand plaatsgevonden kan hebben.
En Zacharias kan het visioen ook niet later gekregen hebben, omdat het dan niet gebeurd zou kunnen zijn ten tijde van Herodes de Grote.
2. Zoals we gezien hebben, heeft Zacharias zijn visioen gekregen in de maand mei of in de maand november.
Hij kan zijn visioen echter niet gekregen hebben in november van het jaar 5 v.Chr., omdat Maria haar reis naar Judea in dat geval gemaakt zou moeten hebben in de vroege zomer van het jaar 4 v.Chr., hetgeen in strijd zou zijn met het feit dat de reis naar Judea niet kan hebben plaatsgevonden in de periode van april tot en met juli van het jaar 4 v.Chr.
3. Zacharias moet zijn visioen dus gekregen hebben in mei van het jaar 5 v.Chr.
4. Hieruit kan worden afgeleid, dat het visioen van Maria op zijn vroegst te dateren is in november van het jaar 5 v.Chr. en op zijn laatst in januari van het jaar 4 v.Chr.
Eerder of later is niet mogelijk, omdat Maria haar visioen ongeveer 7 maanden na dat van Zacharias gekregen heeft.
5. Maria kan haar visioen niet al in november van het jaar 5 v.Chr. gekregen hebben, omdat Jezus dan al in augustus van het jaar 4 v.Chr. geboren zou zijn, hetgeen in strijd is met het feit dat de registratie die voor Jozef en Maria de aanleiding was voor hun reis naar Bethlehem, op zijn vroegst kan hebben plaatsgevonden in september van het jaar 4 v.Chr.
6. Anderzijds kan Maria haar visioen ook niet pas in januari van het jaar 4 v.Chr. gekregen hebben, omdat er dan onvoldoende tijd geweest kon zijn voor het huwelijk met Jozef en haar verblijf bij Zacharias en Elisabeth voordat Johannes de Doper geboren werd.
7. Maria moet haar visioen dus gekregen hebben in december van het jaar 5 v.Chr.
8. Jezus moet dus geboren zijn in september van het jaar 4 v.Chr.
9. Deze datering klopt met het gegeven, dat Jezus niet eerder geboren kan zijn dan in de maand maart en niet later dan in de maand november.
Samenvattend kunnen de gebeurtenissen als volgt worden gedateerd:

10
Datering Gebeurtenis Brontekst
Mei 5 v.Chr. Visioen van Zacharias Lucas 1:5-23
Juni/juli 5 v.Chr. Begin zwangerschap van Elisabeth Lucas 1:24
Juli-november 5 v.Chr. Elisabeth in retraite Lucas 1:24-25
December 5 v.Chr. Visioen van Maria Lucas 1:26-38
Januari 4 v.Chr. Huwelijk van Jozef en Maria Mattheüs 1:24
Januari 4 v.Chr. Reis van Maria naar Judea Lucas 1:39-55
Maart 4 v.Chr. Terugkeer van Maria naar Nazareth Lucas 1:56
Maart/april 4 v.Chr. Geboorte van Johannes de Doper Lucas 1:57-79
Juli/augustus 4 v.Chr. Decreet van keizer Augustus Lucas 2:1-2
September 4 v.Chr. Registratie Lucas 2:3-5
September 4 v.Chr. Geboorte van Jezus Lucas 2:6-7